Най-лесното място за живеене винаги е чуждото
Има едно място на този свят, на което всички сме невероятно смели, решителни и мъдри.
Чуждият живот.
Там решенията са лесни.
Там напускаме работа без да мигнем, приключваме неподходяща връзка за пет минути, възпитаваме чуждите деца без нито една грешка, казваме истината право в очите, не търпим никого и никога не правим компромиси.
Особено когато започнем с магическото:
„Аз на твое място…“
Само че има една малка подробност.
Не си. 
Не си на неговото място.
Не се събуждаш сутрин с неговите мисли. Не плащаш неговите сметки. Не познаваш всичките му страхове. Не знаеш какво е преглътнал вчера, какво го чака утре и колко пъти вече е събирал сили да направи точно онова, което ти с такава лекота му препоръчваш.
Но отстрани всичко изглежда удивително просто.
Някой се оплаква от работата си:
„Аз на твое място отдавна да съм напуснал.“
Разбира се.
Особено когато кредитът, сметките и хладилникът са на негово име, а не на твоето.
Някой има проблеми във връзката:
„Аз такова нещо никога не бих простила!“
Чудесно.
В чуждата връзка всички сме специалисти по достойнство. 
Някое дете прави сцена на обществено място:
„Моето дете никога не би направило така.“
Естествено.
Особено ако още нямаш деца. 
А ако имаш — още по-хубаво. Твоите вероятно са се родили с инструкция за употреба, вътрешен правилник и уважение към обществения ред.
Някой се грижи за възрастен родител:
„Аз бих направил еди-какво си…“
Някой има финансови проблеми:
„Аз щях да си разпределям парите по-добре.“
Някой е качил килограми:
„Просто трябва да яде по-малко.“
Някой е самотен:
„Ами да излиза повече.“
Ей така.
За всяка чужда болка — решение в едно изречение.
Понякога даже без да сме били попитани.
И колкото по-малко знаем за ситуацията, толкова по-уверено обясняваме как трябва да бъде решена.
Странно човешко качество.
Защото когато същият проблем почука на нашата врата, речникът изведнъж се променя.
Вече не е:
„Просто го направи.“
„Не е толкова просто.“
Аааа……….
Значи все пак имало подробности.
Тогава се появяват обстоятелствата. Последиците. Страхът. Парите. Децата. Родителите. Миналото. Чувствата. Несигурността.
Всичко онова, което удобно липсваше, когато животът беше чужд.
И може би точно тук е разликата между съвета и разбирането.
Съветът казва:
„Аз на твое място бих…“
Разбирането пита:
„А ти как си?“
Понякога човекът срещу нас прекрасно знае какво „трябва“ да направи.
Знае, че трябва да си тръгне.
Знае, че трябва да каже „не“.
Знае, че трябва да промени нещо.
Знае.
Просто още не може.
И може би в този момент няма нужда от още един човек, който да му обясни колко лесно би се справил на негово място.
Може би има нужда от някого, който просто да седне до него и да каже:
„Не знам какво бих направил на твое място. Но те разбирам.“
Защото истината е, че никога не знаем какво бихме направили на чуждо място.
Докато животът не ни постави там.
А дотогава…
може би е по-разумно малко по-рядко да започваме с:
„Аз на твое място…“
и малко по-често с:
„Разкажи ми.“
Сая 
Ben senin yerinde olsam…
Yaşaması en kolay yer her zaman başkasının hayatıdır
Bu dünyada hepimizin inanılmaz cesur, kararlı ve bilge olduğu bir yer var.
Başkasının hayatı.
Orada karar vermek kolaydır.
Orada gözümüzü kırpmadan işten ayrılırız, bize iyi gelmeyen bir ilişkiyi beş dakikada bitiririz, başkalarının çocuklarını tek bir hata yapmadan yetiştiririz, doğruları insanların yüzüne söyleriz, kimseye boyun eğmeyiz ve asla taviz vermeyiz.
Hele bir de o sihirli cümleyle başladıysak:
“Ben senin yerinde olsam…”
Yalnız küçücük bir ayrıntı var.
Değilsin.
Onun yerinde değilsin.
Sabah onun düşünceleriyle uyanmıyorsun. Onun faturalarını ödemiyorsun. Bütün korkularını bilmiyorsun. Dün neleri içine attığını, yarın onu nelerin beklediğini ve senin bu kadar kolay tavsiye ettiğin şeyi yapmak için kaç kez kendini toplamaya çalıştığını bilmiyorsun.
Ama dışarıdan bakınca her şey şaşırtıcı derecede basit görünür.
Biri işinden şikâyet eder:
“Ben senin yerinde olsam çoktan istifa etmiştim.”
Tabii.
Özellikle kredi, faturalar ve buzdolabı onun adına olup senin adına değilken.
Birinin ilişkisinde sorun vardır:
“Ben böyle bir şeyi asla affetmezdim!”
Harika.
Başkasının ilişkisinde hepimiz özsaygı uzmanıyız.
Bir çocuk toplum içinde olay çıkarır:
“Benim çocuğum asla böyle yapmazdı.”
Elbette.
Özellikle de henüz çocuğun yoksa.
Varsa daha da güzel. Seninkiler muhtemelen kullanım kılavuzu, iç yönetmelik ve toplumsal düzen bilinciyle birlikte doğmuştur.
Biri yaşlı anne ya da babasına bakıyordur:
“Ben olsam şöyle yapardım…”
Birinin maddi sıkıntıları vardır:
“Ben olsam paramı daha iyi idare ederdim.”
Biri kilo almıştır:
“Daha az yemesi lazım, bu kadar basit.”
Biri yalnızdır:
“Biraz daha dışarı çıksın.”
İşte böyle.
Her başkasının derdine tek cümlelik bir çözüm.
Üstelik bazen kimse bize sormamışken bile.
Ve durum hakkında ne kadar az şey bilirsek, nasıl çözülmesi gerektiğini o kadar büyük bir özgüvenle anlatırız.
Tuhaf bir insan özelliği.
Çünkü aynı sorun bizim kapımızı çaldığında sözlüğümüz bir anda değişir.
Artık:
“Yap gitsin.”
değildir.
Onun yerine:
“O kadar basit değil.”
Aaaa.
Demek ayrıntılar varmış.
Bir anda şartlar ortaya çıkar. Sonuçlar. Korku. Para. Çocuklar. Anne babalar. Geçmiş. Duygular. Belirsizlik.
Hayat başkasının hayatıyken rahatça görmezden geldiğimiz her şey.
Belki de tam burada tavsiye vermekle anlamak arasındaki fark ortaya çıkıyor.
Tavsiye şöyle der:
“Ben senin yerinde olsam…”
Anlamak ise sorar:
“Peki sen nasılsın?”
Bazen karşımızdaki insan ne “yapması gerektiğini” gayet iyi bilir.
Gitmesi gerektiğini bilir.
“Hayır” demesi gerektiğini bilir.
Bir şeyleri değiştirmesi gerektiğini bilir.
Bilir.
Sadece henüz yapamıyordur.
Ve belki de o anda, onun yerinde olsa her şeyi ne kadar kolay çözeceğini anlatan bir kişiye daha ihtiyacı yoktur.
Belki sadece yanına oturup şöyle diyecek birine ihtiyacı vardır:
“Senin yerinde olsam ne yapardım, bilmiyorum. Ama seni anlıyorum.”
Çünkü gerçek şu ki, başkasının yerinde olsak ne yapacağımızı hiçbir zaman gerçekten bilemeyiz.
Hayat bizi oraya koyana kadar.
O zamana dek…
belki biraz daha az:
“Ben senin yerinde olsam…”
ve biraz daha fazla:
“Anlat bana.”
demek daha iyi olur.
Saya
Leave a Reply